Erişkinlerde hayattan keyif alamama, çökkün duygu durum, isteksizlik, değersizlik, suçluluk hisleri gibi belirtilerle ön planda seyreden depresyon çocuk ve ergenlerde farklı belirtilerle kendini gösterebilmektedir.
Bir çocukta hangi belirtiler gözlemlediğimizde depresyon olasılığı akla gelmelidir?
- Daha önceden olmayan bir huzursuzluk hali
- Bir spor aktivitesi, resim yapmak, bir müzik aleti çalmak gibi daha önceden ilgi duyduğu faaliyetlere karşı ilgi kaybı, kronik bir yorgunluk hali
- Sosyal açıdan içe çekilme, arkadaşlarıyla oyunu, görüşmeyi bırakma, akranlarıyla ilişki sorunları yaşamaya başlama
- Ders başarısında düşme, okula gitmek istememe, önceden yokken dikkat problemleri yaşamaya başlama
- Uyku değişiklikleri yaşamaya başlama
- Sebebi açıklanamayan baş ağrısı, karın ağrısı gibi bedensel belirtilerin olması
- Şiddete meyillilik, öfke kontrolünde güçlük, evden kaçma gibi davranım sorunlarının başlaması
Ergenlerde depresyonda hangi belirtiler gözlenir?
-
- Ergenlerdeki depresyon özellikleri erişkinlere daha çok benzer.
- Okuldan kaçma, evden kaçma
- Ders başarısında düşme
- Öfke nöbetleri
- Sigara, alkol, madde kullanımı gibi riskli davranışlar
- İntihar düşüncesi ve girişimleri
- Akran ilişki sorunları; yalnızlık duygusu, özgüven sorunları, sosyal kaygılar ergenlerde daha sık görülür.
Neler depresyona neden olabilir?
-
-
- Genetik geçiş olabilir. Özellikle daha erken yaşlarda depresyon tanısı alan çocukların akrabalarında depresyon olasılığı daha yüksektir. Ailede intihar öyküsünün olması çocuk ve ergenlerde depresyon görülme sıklığını arttırmaktadır.
- Ebeveyn boşanması, ebeveynlerde alkol, madde kötüye kullanımı veya bağımlılığı olması gibi olumsuz aile ortamı, istismar veya başka çocukluk çağı travmalarına maruz kalma depresyon riskini arttıran psikososyal faktörlerdir.
- Mizaç özellikleri: utangaç, bağımlı, kaygılı kişilik özellikleri veya özgüven yetersizliğine sahip olma
- Şeker hastalığı, böbrek hastalıkları, onkolojik hastalıklar gibi kronik fiziksel hastalığa sahip olma
- Kortikosteroid, antipsikotikler gibi bazı ilaçlar depresyona neden olabilir.
-
Tedavi nasıl olmalıdır?
- Tedavide çocuk veya gencin ve ailesinin depresyonun sebepleri, belirtileri, genel seyri, tedavi seçenekleri, tedavilerin etkinliği gibi konularda bilgilendirilmesi gerekir.
- Hafif şiddetli çocuk ve ergenlerde neden olabilecek psikososyal olumsuzlukların çözülmeye çalışılması ve destek terapileri uygulanır.
- Orta şiddetli seyrettiğinde bilişsel davranışçı terapi yöntemlerinden faydalanılır, ek olarak antidepresan ilaç tedavileri gerekebilir.
- Daha ağır seyreden, tekrarlayıcı, intihar davranışının eşlik ettiği, madde kötüye kullanımı varlığında, yoğun öfke kontrol problemleri olan dirençli vakalarda ilaç tedavileri daha öncelikle tercih edilir.
- Aile içi çatışmaların çözülmesi, gerektiğinde bir ya da iki ebeveynin de psikiyatrik tedaviye yönlendirilmesi, ebeveyn-çocuk ilişkilerinin iyileştirilmesi tedavinin önemli bir parçasıdır.